A rede de infraestruturas viarias en España é moi extensa e de moi alta calidade en canto ao seu deseño e execución, pero presenta un gravísimo déficit de mantemento.
España.
A mobilidade e o transporte en xeral en España enfróntanse a desafíos financeiros complexos e o mantemento das infraestruturas supón unha carga económica importante, que á vista da situación require accións urxentes. É evidente que se non se inviste no mantemento do patrimonio viario español de maneira urxente os activos perderán o seu valor.
Se se segue a formulación europea, parece probable a adopción dun sistema de viñeta (Suíza, Austria, Eslovenia, Eslovaquia) ou ben un pago por distancia (Portugal). En España, ante a falta dunha decisión universal, cremos que o máis probable será ver primeiro como algunhas comunidades autónomas comezan a implantación de peaxes e como vai evolucionando este sistema nos próximos meses e anos. E na nosa opinión, todo sistema que non sexa universal perderá gran parte da súa equidade e da súa eficacia.
É importante sinalar que existe a tecnoloxía necesaria para implantar calquera das opcións; polo que a cuestión principal é definir o modelo. Tecnolóxicamente, a alternativa máis sinxela sería o pago por uso automatizado co uso de cámaras lectoras de matrículas e sen barreiras nin cabinas de peaxe, de tal modo que os usuarios da rede viaria paguen en función dos quilómetros percorridos e tipoloxías de vehículos así como tamén estratexias de prezos por conxestión, incluíndo carrís de peaxe de alta ocupación (High-Occupancy Toll - HOT), no que as tarifas polo uso de carrís "Express" , varían segundo o número de persoas no vehículo, a hora do día e o nivel de conxestión no carril.
O establecemento do “pago por uso” en estradas é un tema especialmente sensible e, como tal, debe abordarse coa máxima transparencia na presentación da problemática e das alternativas para facerlle fronte. Deberíase buscar o máximo consenso social e implantar un sistema universal xa que pola contra perderá gran parte da súa equidade e da súa eficacia.
A cuestión da transparencia debe partir dende a presentación da problemática; porque a cuestión de fondo a abordar non é “Pago por Uso” si ou non.
A realidade é que a rede de infraestruturas viarias en España é moi extensa e de moi alta calidade en canto ao seu deseño e execución e algo do que deberiamos sentirnos máis orgullosos, pero ten un gravísimo déficit de mantemento. Partindo de que en última instancia non hai nada gratis, que dalgunha maneira deberase pagar o mantemento e que xa é moi urxente acometer importantes investimentos no mantemento das nosas estradas, a cuestión é alcanzar un consenso político e social sobre a fórmula ou as fórmulas que garantan os investimentos necesarios ao longo da vida destes activos.
En consecuencia, ou ben se inclúen partidas mínimas anuais nos Orzamentos Xerais das diferentes Administracións de importes previamente establecidos e que pagarían todos os cidadáns por igual (segundo as normativas fiscais vixentes) ou ben se introduce o modelo do “Pago por Uso”, insistindo en que esta decisión debe ser universal, duradeira no tempo e debe ter un consenso político e social moi amplo.
O “Bono de Movilidad” que desenvolvemos desde a Asociación Española da Estrada é un modelo de implantación progresivo en función dos quilómetros percorridos cunha especie de franquía, diferenciando por tipoloxía de vehículos e con axustes para dotalo dunha maior equidade social e territorial que estimamos é un bo punto de partida para este debate público tan necesario.
Sendo a asesoría no campo da xestión do tráfico e a mobilidade unha das principais áreas de actividade de Antea Group España e Latinoamérica, analizamos en profundidade a cuestión do financiamento do mantemento das infraestruturas no vídeo adxunto: